در سخنى منسوب به امام على عليه السلام اين نوع ادب ، نهايت ادب‌ْمدارى خوانده شده است : غايَةُ الأَدَبِ أن يَستَحِىَ الإِنسانُ مِن نَفسِهِ . « 1 » نهايت ادب ، آن است كه انسان از خويشتن حيا كند . اين سخن آن امام بزرگ نيز اشاره به همين نوع ادب‌ْمدارى است : لَو أنّا لا نَرجو جَنَّةً ، و لا نَخشى نارا و لا ثَوابا و لا عِقابا ، لَكانَ يَنبَغى لَنا أن نَطلُبَ مَكارِمَ الأَخلاقِ ، فَإِنَّها تَدُلُّ عَلى سُبُلِ النَّجاحِ . « 2 » ما اگر به بهشتى هم اميد نداشته باشيم و از آتشى نترسيم و پاداش و كيفرى هم در ميان نباشد ، باز مىسزد كه براى كسب خصلت‌هاى والاى انسانى بكوشيم ؛ چرا كه اينها راه‌هاى رستگارى را نشان مىدهند . سه . نقش ادب در زندگىِ انسان از نگاه احاديث اسلامى ، ادب ، آثار و بركات فراوانى براى زندگى انسان دارد : ادب ، سرمايه شكوفايىِ عقل ، زيور جان و زبان ، زينت حسَب و نسَب ، و عامل رشد همه فضايل اخلاقى در انسان است . « 3 » كسى كه خود را به زيور ادب بيارايد ، زشتىهاى نسَب او پنهان مىماند و كمتر گرفتار كارهاى ناشايسته مىشود و در يك جمله ، باادب ، در زندگى ، سعادتمند ، و بىادب ، شقاوتمند است . و به تعبير زيباى امير سخن : مَا الإِنسانُ لَولَا الأَدَبُ إلّا بَهيمَةٌ مُهمَلَةٌ . « 4 »

--> ( 1 ) . ر . ك : دانش‌نامه ميزان الحكمه : ج 2 ص 220 ح 814 . ( 2 ) . تاريخ دمشق : ج 69 ص 202 ح 13750 . ( 3 ) . ر . ك : ص 15 ( آثار ادب ) . ( 4 ) . ر . ك : دانش‌نامه ميزان الحكمه : ج 2 ص 226 ح 831 .